Powrót
Powrót do galerii
zdjęcia
W 90 rocznicę powrotu Golubia do macierzy po 124 latach zaborów
W dniu 14 stycznia 2010r. młodzież, nauczyciele Zespołu Szkół nr 1 im. Anny Wazówny w Golubiu-Dobrzyniu, oddając hołd wszystkim, którzy walczyli o wolną Polskę, w szczególności tym, którzy przyczynili się do wyzwolenia Golubia, zorganizowali pod patronatem Starosty Powiatu Golubsko-Dobrzyńskiego oraz Burmistrza Golubia-Dobrzynia sesję popularnonaukową.
Oprócz młodzieży z naszej szkoły udział wzięli uczniowie i nauczyciele
z innych szkół w mieście, władze oświatowe, Radni Powiatu i Miasta.
W sesji popularnonaukowej o historii opowiadali
- prof. dr hab. Wiesław Jan Wysocki z Uniwersytetu Kard. St. Wyszyńskiego z Warszawy.
- prof. dr hab. Zbigniew Karpus, dziekan wydziału Politologii i Studiów Międzynarodowych UMK w Toruniu
- prof. dr hab. Zofia Waszkiewicz z wydziału Nauk Historycznych UMK w Toruniu
- prof. dr hab. Adam Sudoł z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy,
dyrektor Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego
- mgr Maria Jadczak doradca metodyczny nauczycieli historii i WOS w TODMiDM (Toruńskim Ośrodku Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli)
Z tej okazji została wydana, napisana przez młodzież naszej szkoły książka
"W 90 rocznicę inkorporacji Golubia do Polski".
Przypomnienie faktów.
Przełomowym momentem dla dziejów Polaków była I wojna światowa, a dokładnie jej ostatnie miesiące, kiedy ważyły się losy europejskich mocarstw i kiedy trzeba było podjąć walkę o oblicze geopolityczne przyszłej Rzeczypospolitej.
Na Pomorze docierały informacje, że dawny zabór pruski ma stać się częścią nowej Polski. Entuzjastycznie przyjmowano wiadomości o powstaniu rządu Jędrzeja Moraczewskiego i wizycie Ignacego Paderewskiego w Poznaniu, chociaż jeszcze w 1919 r. na tym terenie operowali żołnierze niemieccy. Z nadzieją słuchano wypowiedzi naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego, że Pomorze jest integralną częścią państwa polskiego.
Informacje o zbliżającym się końcu wojny i prawdopodobnym przyłączeniu Pomorza do odradzającej się Polski nie mogły nie wywierać wpływu również na mieszkańców Golubia. Już od jesieni 1918 r. przystąpili oni do organizowania Straży Ludowej, kierowanej przez Antoniego Golusa, a komendantem Straży na okoliczne wsie został Stanisław Daranowski. Działała tu także Rada Ludowa, na czele której stał ks. Balzer. Miała ona stanowić namiastkę polskiej władzy cywilnej, w przeddzień, jak się spodziewano, odzyskania niepodległości.
W dniu 28 VI 1919 r. został w Wersalu podpisany traktat pokojowy między zwycięską koalicją
a Niemcami. Zgodnie z jego postanowieniami powiat wąbrzeski wraz z miastami Golubiem i Kowalewem zostały przyznane Polsce bez plebiscytu.
Wreszcie nadszedł długo oczekiwany dzień odzyskania niepodległości. Dnia 16 I 1920r. "Błękitna" armia gen. Józefa Hallera wkroczyła do Dobrzynia nad Drwęcą.
17 stycznia 1920r. wojska Grupy Operacyjnej generała dywizji Stanisława Napoleona hr. Ursyn-Pruszyńskiego, w składzie 8. Dywizja Strzelców oraz 5. Brygada Jazdy przekroczyły przez drewniany most na Drwęcy starą granicę. Żołnierze ubrani w błękitne mundury i hełmy wzoru francuskiego (było to umundurowanie żołnierzy "Błękitnej" Armii gen. Józefa Hallera) przekroczyli most od strony Dobrzynia i ulicą Mostową (przemianowaną w 1930 r. na ul. 17 Stycznia) udali się na rynek w Golubiu, gdzie powitał ich w imieniu polskich mieszkańców miasta Franciszek Golus.
O nastrojach wśród zgromadzonych Polaków informował w swojej monografii z 1939r. Artur Reiske: "Wreszcie spełniło się najgorętrze życzenie wszystkich. W dniu 17 stycznia wkroczyła do Golubia armia Hallera. Szał radości ogarnął ludność. W uniesieniu zasypywano kwiatami żołnierzy polskich i witano ich chlebem i solą. Ci, co przeżyli ten moment najwyższej ekstazy patriotycznej, tę najpiękniejszą chwilę w tylowiekowych dziejach Golubia, nie mogą wyrazić ogromu przeżycia wewnętrznego".
Pierwszym komisarycznym burmistrzem Golubia w 1920 r. został znany miejscowy działacz narodowy Franciszek Golus, który jeszcze w okresie wojny uczestniczył w pracach Rady Miejskiej w Golubiu jako radny. W Radzie Miejskiej w 1920 r. zasiadali między innymi Jan Tylicki - przewodniczący Rady, A. Golus i N. Jordan (działacze narodowi z Golubia z okresu zaborów).
Golub był pierwszym miastem na Pomorzu, które zostało przejęte przez Polskę
w ramach postanowień traktatu wersalskiego.
Foto: Wodzyńska Paulina, Wojtulska Oliwia
Les spreads sur Forex